Ngày xửa ngày xưa, có hai chị em cùng cha khác mẹ tên là Tấm và Cám. Tấm hiền lành, chăm chỉ, còn Cám thì lười biếng. Cha Tấm mất sớm, Tấm phải sống với dì ghẻ – cũng là mẹ của Cám. Dì ghẻ chỉ thương Cám, còn Tấm thì bắt làm đủ việc nặng nhọc suốt ngày.
Một hôm, mẹ Cám sai hai chị em đi bắt cá, ai bắt được nhiều sẽ được thưởng. Tấm siêng năng nên bắt được đầy giỏ cá, còn Cám mải chơi chẳng được gì. Cám lừa Tấm lội xuống ao gội đầu rồi trộm hết cá đem về nhà. Tấm lên bờ, thấy giỏ cá trống trơn liền ngồi khóc. Bụt hiện lên, an ủi và bảo Tấm nuôi cá bống còn sót lại trong giỏ. Hằng ngày Tấm đem cơm ra giếng gọi cá bống lên ăn.
Dì ghẻ thấy lạ, sai Cám theo dõi rồi lừa Tấm đi chăn trâu xa, ở nhà hai mẹ con bắt cá bống ăn thịt. Tấm khóc, Bụt lại hiện lên, bảo Tấm nhặt xương cá, bỏ vào bốn hũ và chôn ở bốn chân giường.
Về sau, nhà vua mở hội, ai cũng được đi xem, chỉ Tấm bị bắt ở nhà nhặt thóc lẫn gạo. Bụt lại giúp, sai chim sẻ nhặt giúp Tấm. Nhưng Tấm không có quần áo đẹp đi hội nên lại khóc. Bụt bảo Tấm đào bốn hũ chôn dưới giường. Từ đó, Tấm có váy áo đẹp, giày thêu, ngựa và yên cương để đi dự hội. Trên đường, Tấm đánh rơi một chiếc giày.
Nhà vua đi qua, voi ngự không chịu đi vì giày vướng ở chỗ lầy. Vua nhặt được giày, ra lệnh ai vừa giày sẽ được làm hoàng hậu. Bao cô gái thử đều không vừa, chỉ Tấm mang vừa nên được vua rước về cung.
Mẹ con Cám tức lắm. Nhân dịp giỗ cha, Tấm xin về làm giỗ. Dì ghẻ bảo Tấm trèo lên cây cau rồi lén chặt gốc làm Tấm ngã xuống ao chết. Mẹ con Cám đem quần áo Tấm cho Cám giả làm hoàng hậu.
Tấm chết hóa thành chim Vàng Anh, bay về cung hót quanh vua. Cám giết chim, chôn lông, nơi đó mọc lên hai cây xoan, rồi bị chặt làm khung cửi. Khung cửi dệt vải lại kêu rợn người khiến Cám sợ, đem đốt. Tro bay lên mọc thành cây thị có một quả to, rơi vào bị một bà lão bán nước. Quả thị nứt ra, Tấm chui ra giúp bà lão dọn nhà.
Một hôm vua đi ngang, thấy miếng trầu têm khéo như Tấm từng làm, hỏi bà lão rồi nhận ra Tấm. Vua mừng rỡ đón Tấm về cung. Nghe Tấm kể lại mọi chuyện, nhà vua tức giận đuổi mẹ con Cám ra khỏi cung. Vừa ra khỏi thành thì giông bão nổi lên, mẹ con Cám bị sét đánh chết.
Từ đó, Tấm và nhà vua sống hạnh phúc bên nhau.