Ngày xưa, ở miền biển phương Nam, có một chàng trai tuấn tú, tài giỏi, tên là Lạc Long Quân, thuộc dòng dõi Rồng, con của thần Long Nữ. Một ngày kia, chàng chu du lên vùng núi phía Bắc, gặp được nàng Âu Cơ, xinh đẹp nết na, thuộc dòng Tiên ở phương trời cao.
Hai người phải lòng nhau, nên nên duyên vợ chồng. Họ sống bên nhau hạnh phúc và chẳng bao lâu sau, nàng Âu Cơ sinh ra một cái bọc trăm trứng, nở ra một trăm người con khỏe mạnh, tuấn tú, thông minh, chưa từng thấy.
Ngày tháng êm đềm trôi qua, nhưng rồi Lạc Long Quân chạnh lòng nhớ biển cả, cảm thấy mình không thể sống mãi trên cạn được, đành từ biệt Âu Cơ và đàn con để trở về thủy cung với mẹ. Âu Cơ ở lại một mình nuôi đàn con, tháng ngày chờ mong, buồn tủi. Cuối cùng nàng gọi chồng lên và than thở.
– Sao chàng bỏ thiếp mà đi, không cùng thiếp nuôi đàn con nhỏ?
Lạc Long Quân nói:
– Ta vốn nòi rồng ở miền nước thẳm, nàng là giòng tiên ở chốn non cao. Kẻ ở cạn, người ở nước, tính tình tập quán khác nhau, khó mà ăn ở cùng nhau một nơi lâu dài được. Nay ta đưa năm mươi con xuống biển, nàng đưa năm mươi con lên núi, chia nhau cai quản các phương. Kẻ miền núi, người miền biển, khi có việc gì thì giúp đỡ lẫn nhau, đừng quên lời hẹn.
Hai người đành chia tay trong hòa thuận. Lạc Long Quân dắt năm mươi người con xuống miền biển, còn Âu Cơ đưa năm mươi người con lên núi sinh sống.
Từ đó, trăm người con của họ chia nhau đi khắp nơi, mở mang bờ cõi, dựng làng, lập nước. Người con trưởng được tôn làm vua Hùng thứ nhất, lập ra nước Văn Lang, chính là tổ tiên của người Việt ta ngày nay.
Tổ tiên người Việt là Lạc Long Quân và Âu Cơ, người thuộc dòng Rồng Tiên, nên con cháu muôn đời vẫn tự hào mình là “con Rồng, cháu Tiên”.
Truyền thuyết ấy không chỉ nhắc nhở ta về cội nguồn dân tộc, mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình yêu thương, sự gắn kết và lòng biết ơn tổ tiên của người Việt từ thuở sơ khai.
Truyền thuyết Lạc Long Quân và Âu Cơ. Nguồn: Việt Sử Truyện