Ngày xửa ngày xưa, trong một vương quốc thanh bình, có một vị vua sống cùng mười một người con trai và một cô con gái út tên là Li-dơ. Nàng là ánh sáng của hoàng cung, dịu dàng như làn gió, trong trẻo như tiếng chim sớm mai. Các hoàng tử rất yêu thương cô em gái bé bỏng của mình.
Nhưng niềm vui ấy chẳng kéo dài lâu. Sau khi mẹ mất, nhà vua cưới một hoàng hậu mới – một mụ phù thủy độc ác, luôn đố kỵ với tình cảm gia đình đầm ấm ấy. Mụ lừa nhà vua, và khi ông đi vắng, mụ thực hiện âm mưu tàn độc: biến mười một hoàng tử thành mười một con thiên nga trắng, đuổi họ khỏi cung điện. Còn Li-dơ, mụ đày ra khỏi lâu đài, hủy hoại cả sắc đẹp nàng bằng phép thuật, khiến ai nhìn cũng tưởng nàng là một cô gái quê xấu xí.
Thế nhưng trái tim trong sáng của Li-dơ không hề lay chuyển. Nàng sống lang thang trong rừng sâu, cầu nguyện mỗi đêm được gặp lại các anh trai mình.
Một ngày nọ, khi ánh chiều tà buông xuống, nàng thấy một đàn thiên nga trắng sà xuống bên bờ hồ. Khi mặt trời vừa khuất, từng con thiên nga dần hóa thành người – chính là các anh trai của nàng! Họ ôm lấy Li-dơ, nước mắt rơi vì mừng rỡ.
Người anh cả nói:
– Chúng ta chỉ có thể hóa thành người mỗi lúc hoàng hôn. Ban ngày, chúng ta phải sống dưới hình dạng thiên nga.
Li-dơ quyết tâm tìm cách giải cứu các anh. Đêm đó, nàng mơ thấy một bà tiên mách rằng:
– Nếu con thật lòng yêu thương, hãy may cho các anh con mười một chiếc áo bằng sợi tầm ma. Nhưng suốt thời gian may áo, không được nói một lời nào, dù chỉ một tiếng – nếu không, phép thuật sẽ vô hiệu.
Không ngần ngại, Li-dơ bắt tay vào làm. Nàng hái từng cành tầm ma đầy gai nhọn, dùng tay trần xe sợi, bị gai đâm rướm máu. Dù đau đớn, nàng vẫn kiên cường, không than thở, không hé môi dù chỉ một lần.
Một ngày nọ, nhà vua của xứ bên đi săn và bắt gặp Li-dơ giữa rừng. Dù nàng im lặng, nét đẹp thuần khiết và ánh mắt buồn khiến nhà vua đem lòng thương. Ông đưa nàng về cung, chăm sóc, và ngỏ ý muốn cưới nàng làm hoàng hậu. Li-dơ không thể trả lời, chỉ cúi đầu chấp nhận, tiếp tục âm thầm may áo.
Nhưng rồi, người đời bắt đầu nghi ngờ nàng. “Một cô gái không nói, lại suốt ngày lén lút với những cành gai?” – họ đồn rằng nàng là phù thủy, muốn hãm hại nhà vua. Cuối cùng, nàng bị kết án hoả thiêu.
Trong lúc bị dẫn ra pháp trường, Li-dơ vẫn miệt mài may chiếc áo cuối cùng. Đúng lúc đó, mười một con thiên nga trắng bay vụt xuống giữa bầu trời rực nắng. Li-dơ nhanh chóng khoác từng chiếc áo lên họ – và họ biến lại thành người, chỉ có người em út vẫn còn một bên tay là cánh thiên nga vì chiếc áo may dở dang.
Phép thuật đã hóa giải. Li-dơ ôm lấy các anh trong nước mắt. Khi ấy, nàng mới cất lời – giọng nói đầu tiên sau bao tháng ngày im lặng:
– Em đã giữ lời hứa. Em đã cứu được các anh.
Nhà vua, chứng kiến tất cả, vô cùng cảm động và lập tức hủy bỏ án phạt. Ông cưới Li-dơ làm hoàng hậu thật sự. Bọn vu oan bị trừng trị, còn mụ phù thủy độc ác bị đày đi mãi mãi.
Từ đó, Li-dơ và các anh sống hạnh phúc, đem đến hòa bình cho hai vương quốc, và lòng dũng cảm thầm lặng của nàng trở thành huyền thoại qua bao thế hệ.
Bầy chim thiên nga. Nguồn: Miền Cổ Tích