Ngày xưa, xưa lắm, khi đất trời còn hỗn loạn, loài quỷ còn tung hoành khắp chốn. Chúng mạnh mẽ, đông đúc và tham lam, đã chiếm hết ruộng đồng, đất đai. Con người yếu thế, phải sống nhờ đất của quỷ, thuê đất trồng trọt rồi nộp phần lớn sản phẩm cho chúng. Ban đầu, quỷ đưa ra thỏa thuận: "Người lấy gốc, thân; quỷ lấy phần ngọn."
Lúc đó, dân chủ yếu trồng lúa. Lúa thì ngọn mang hạt, gốc chỉ có rạ rơm. Thế là mùa nào dân cũng trắng tay, chẳng có gì ăn, sống lay lắt.
Một hôm, trong lúc dân đang khốn khổ, có một ông tiên hiện ra trong hình dáng ông lão râu bạc, bảo với nông dân: "Hãy trồng khoai. Củ khoai nằm sâu dưới đất, quỷ không lấy được."
Người dân nghe theo, mùa đó được ăn no. Quỷ thấy không thu được gì, bực tức, liền đổi luật: "Mùa sau, quỷ sẽ lấy gốc, thân! Người chỉ được phần ngọn!"
Tiên lại nhắc dân: "Hãy trở lại trồng lúa."Quỷ cười hí hửng vì được phần dưới, nhưng khi thu hoạch thì chỉ toàn rơm rạ, còn thóc người giữ hết.
Tức tối, quỷ gào lên: "Mùa sau, quỷ ăn cả gốc, thân lẫn ngọn!"
Tiên vẫn điềm đạm trao cho dân hạt giống bắp: "Hãy trồng cây này, quả mọc ở giữa thân."Mùa đó, quỷ được ngọn trơ trụi, gốc khô queo, thân trụi trơn. Không chịu nổi nữa, quỷ giận dữ đòi thu lại hết đất đai, cấm không cho người trồng trọt.
Lúc này, tiên mới xin quỷ cho người lấy một mảnh đất bằng bóng của chiếc áo treo trên ngọn tre. Thấy bóng áo nhỏ, quỷ đồng ý. Nhưng khi áo được kéo lên, tiên hóa phép cho áo căng rộng ra, bóng trải cả cánh đồng, xua đuổi quỷ chạy ra tận biển Đông.
Mất đất, quỷ điên tiết, kéo nhau lên cướp lại. Tiên dạy dân dùng máu chó, tỏi, lá dứa, vôi – những thứ quỷ rất kỵ – để chống trả. Quỷ sợ quá, thất trận chạy về biển.
Trước khi đi, quỷ thở dài, van xin: "Cho quỷ về thăm ông bà tổ tiên mỗi năm một lần thôi."
Tiên thương tình, gật đầu. Từ đó, mỗi dịp Tết Nguyên Đán, người ta tin rằng quỷ được về thăm nhà, nên treo tỏi, đốt vôi, rắc lá dứa, máu chó để xua đuổi tà khí. Và đất đai từ đó thuộc về con người.
Cây nêu ngày Tết. Nguồn: Miền Cổ Tích